قدرت پروردگار است براى آنان كه زمين مرده را زنده مىكنيم . در اصطلاح دانشمندان هيوى ارض بر كره خاك گفته مىشود كه آب بر اكثر آن احاطه دارد ، امّا به اين معنى در قرآن نيامده است ، هر چه ارض در قرآن ديده‌ايم مراد سطح خاك و خشكى آنست يا قطعات آن ، بلكه كوهها نيز از مفهوم ارض خارج‌اند يَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ « 1 » ، وَ حُمِلَتِ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ « 2 » ، خداوند زمين را در مقابل كوه قرار داده است ، زمين مىلرزد و كوه هم مىلرزد . وَ أَلْقى فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ « 3 » گذاشت - يعنى آفريد - در زمين كوهها را . در اين آيه از تعبير « ارساء » جاى تحقيق بيشتر است ، زيرا كه « مرساة » لنگر كشتى است و جمع آن « مراسى » است . رست السفينة : بر جاى ايستاد كشتى بر لنگر در دريا . و أرسيت السفينة : بر جاى ايستاده كردم و لنگر زدم كشتى را ، كه كأنّ خداوند سبحان كوهها را لنگر براى كشتى زمين گردانيده است . امام امير المؤمنين عليه السّلام فرموده است : و وتد بالصخور ميدان أرضه « 4 » ، فتدبّر . قوله سبحانه : مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا « 5 » ، مشرقها و مغربهاى زمين ، مراد كره زمين نيست زيرا كه كره هميشه يك نيمه‌اش روشن است و يك نيمه‌اش تاريك ، امّا قطعات سطح زمين مشرق و مغرب دارند ، كره زمين مغرب و مشرق معين ندارد . خداوند زمين را بساط و فرش و منزلگاه قرار داد و رام آفريد كه چون مردم در آن تصرف كنند هر شكل به آن دهند آن شكل را قبول كند و نگاه دارد از اين

--> ( 1 ) . مزمل / 15 . ( 2 ) . حاقه / 16 . ( 3 ) . نحل / 16 . ( 4 ) . خطبه نخستين نهج البلاغه . ( 5 ) . اعراف / 138 .